Jak przygotować pracę dyplomową w Wordzie? Formatowanie krok po kroku
Formatowanie pracy dyplomowej warto uporządkować jeszcze przed napisaniem kilkudziesięciu stron. Prawidłowe użycie stylów, automatycznego spisu treści, numeracji i podpisów pozwala później zmieniać dokument bez ręcznego poprawiania każdej strony.
Najpierw sprawdź wytyczne swojej uczelni
Nie istnieje jeden uniwersalny sposób formatowania każdej pracy dyplomowej.
Uczelnie mogą określać między innymi:
- rodzaj i wielkość czcionki;
- interlinię;
- wielkość marginesów;
- sposób numerowania rozdziałów;
- wygląd strony tytułowej;
- sposób podpisywania tabel i rysunków;
- system przypisów i bibliografii;
- miejsce rozpoczęcia numeracji stron.
Dlatego nie zaczynaj od kopiowania ustawień z przypadkowej pracy znalezionej w internecie. Najpierw znajdź aktualne wytyczne swojej uczelni, wydziału lub promotora.
1. Ustaw stronę dokumentu
W Wordzie przejdź do ustawień układu strony i zgodnie z wytycznymi określ:
- format papieru;
- orientację;
- margines górny i dolny;
- margines lewy i prawy;
- ewentualny dodatkowy margines na oprawę.
Jeżeli uczelnia wymaga druku dwustronnego lub innych marginesów dla stron parzystych i nieparzystych, trzeba uwzględnić to w ustawieniach dokumentu.
2. Ustaw tekst podstawowy
Zgodnie z wytycznymi uczelni ustaw:
- krój pisma;
- rozmiar;
- interlinię;
- wyrównanie;
- wcięcie pierwszego wiersza;
- odstęp przed i po akapicie.
Najlepiej zrobić to za pomocą stylu tekstu podstawowego, zamiast ręcznie formatować każdy akapit.
Dzięki temu późniejsza zmiana np. interlinii lub rozmiaru tekstu może zostać zastosowana do całego dokumentu.
3. Używaj stylów nagłówków
Jednym z najważniejszych elementów dobrze przygotowanego dokumentu są style.
Zamiast ręcznie powiększać i pogrubiać każdy tytuł, przypisz nagłówkom odpowiednie poziomy:
- Nagłówek 1 – rozdziały;
- Nagłówek 2 – podrozdziały;
- Nagłówek 3 – niższy poziom, jeśli jest potrzebny.
Przykład:
1. Metodologia badań – Nagłówek 1
1.1. Cel i przedmiot badań – Nagłówek 2
1.2. Problemy badawcze – Nagłówek 2
1.2.1. Problemy szczegółowe – Nagłówek 3, jeśli taki poziom jest przewidziany.
Style pozwalają Wordowi rozpoznać strukturę pracy.
4. Włącz automatyczną numerację nagłówków
Nie wpisuj ręcznie:
- 1.
- 1.1.
- 1.2.
- 2.
- 2.1.
Przy długim dokumencie ręczna numeracja szybko zaczyna powodować błędy.
Wykorzystaj listę wielopoziomową powiązaną ze stylami nagłówków.
Dzięki temu po dodaniu nowego podrozdziału Word może automatycznie zaktualizować numerację kolejnych części.
5. Utwórz automatyczny spis treści
Jeżeli nagłówki zostały prawidłowo oznaczone stylami, Word może wygenerować spis treści automatycznie.
Nie twórz spisu za pomocą:
- spacji;
- tabulatorów wpisywanych ręcznie;
- kropek dodawanych z klawiatury;
- ręcznie wpisanych numerów stron.
Po zmianach w pracy wystarczy zaktualizować spis.
6. Używaj podziałów stron zamiast klawisza Enter
Nowy rozdział często powinien rozpoczynać się od nowej strony.
Nie przesuwaj go na kolejną stronę przez wielokrotne naciskanie Enter.
Użyj podziału strony albo odpowiednich ustawień stylu nagłówka.
W przeciwnym razie dodanie kilku zdań wcześniej może przesunąć cały dokument i pozostawić przypadkowe puste miejsca.
7. Podziały sekcji stosuj wtedy, gdy są potrzebne
Podział sekcji jest potrzebny wtedy, gdy różne części dokumentu mają mieć inne ustawienia.
Może to dotyczyć np.:
- numeracji stron;
- nagłówków i stopek;
- orientacji strony;
- układu wybranych stron.
Typowym zastosowaniem jest sytuacja, gdy pierwsze strony dokumentu mają być traktowane inaczej niż zasadnicza część pracy.
Nie dodawaj jednak podziałów sekcji bez potrzeby. Zbyt wiele przypadkowych sekcji utrudnia późniejsze zarządzanie dokumentem.
8. Numeracja stron
Sposób numeracji powinien odpowiadać wymaganiom uczelni.
Często strona tytułowa jest liczona jako część dokumentu, ale numer nie jest na niej wyświetlany. Nie jest to jednak zasada uniwersalna.
Jeżeli numeracja ma pojawić się dopiero od określonego miejsca, może być potrzebny podział sekcji i odłączenie stopki od poprzedniej sekcji.
9. Tabele i rysunki
Tabele, wykresy, schematy i rysunki powinny być podpisywane konsekwentnie.
Zamiast wpisywać numer ręcznie:
- Tabela 1
- Tabela 2
- Tabela 3
warto korzystać z funkcji podpisów Worda.
Dzięki temu po dodaniu nowej tabeli pomiędzy istniejącymi numeracja może zostać automatycznie zaktualizowana.
To samo dotyczy rysunków.
Jeżeli uczelnia wymaga spisu tabel lub rysunków, prawidłowe podpisy pozwalają wygenerować go automatycznie.
10. Nie ustawiaj tekstu spacjami
Spacje służą do oddzielania wyrazów, a nie do projektowania dokumentu.
Nie używaj ich do:
- tworzenia wcięć;
- przesuwania tekstu na środek;
- ustawiania podpisów;
- wyrównywania kolumn;
- budowania strony tytułowej.
Do tego służą odpowiednie funkcje Worda.
11. Przypisy i bibliografia
Jeżeli praca wykorzystuje przypisy dolne, korzystaj z funkcji „Wstaw przypis dolny”.
Nie wpisuj numerów przypisów ręcznie.
Word automatycznie:
- nadaje numery;
- zmienia numerację po dodaniu nowego przypisu;
- przenosi przypis na właściwą stronę.
Bibliografię można prowadzić ręcznie lub przy użyciu menedżera źródeł, ale zawsze trzeba sprawdzić zgodność zapisu z wymaganiami uczelni. Zasady porządkowania źródeł omawiamy w materiale Bibliografia w pracy licencjackiej i magisterskiej – zasady i przykłady.
Checklista przed oddaniem dokumentu
Sprawdź:
- czy wszystkie rozdziały mają prawidłowe style;
- czy numeracja nagłówków jest automatyczna;
- czy spis treści został zaktualizowany;
- czy numery stron są prawidłowe;
- czy nie ma przypadkowych pustych stron;
- czy tabele i rysunki mają podpisy;
- czy podpisy mają poprawną numerację;
- czy przypisy mają jednolity format;
- czy bibliografia odpowiada przyjętemu systemowi;
- czy nie zostały podwójne spacje;
- czy nie ma samotnych nagłówków na końcu strony;
- czy cały dokument odpowiada aktualnym wytycznym uczelni.
Dobrze przygotowany dokument oszczędza czas
Najwięcej problemów pojawia się wtedy, gdy kilkudziesięciostronicowa praca została sformatowana ręcznie.
Style, automatyczna numeracja, spis treści, podpisy i podziały stron sprawiają, że zmiana dokumentu nie wymaga poprawiania każdej strony osobno.