Tematy prac z kryminologii i kryminalistyki – przykłady i kierunki badań
Temat z kryminologii lub kryminalistyki powinien uwzględniać nie tylko zainteresowania autora, ale również dostęp do danych. Część atrakcyjnie brzmiących zagadnień wymaga materiałów, których student nie będzie mógł pozyskać.
Kryminologia a kryminalistyka – temat powinien odpowiadać obszarowi pracy
Kryminologia koncentruje się między innymi na przestępczości jako zjawisku społecznym, jej uwarunkowaniach, sprawcach, ofiarach, profilaktyce i reakcjach społecznych.
Kryminalistyka dotyczy między innymi sposobów ujawniania, zabezpieczania, badania i wykorzystywania informacji oraz śladów związanych z przestępstwem.
Zakresy te mogą się łączyć, ale nie są to pojęcia tożsame.
Przestępczość i jej postrzeganie
Przykładowe kierunki:
- Postrzeganie wybranych rodzajów przestępczości przez młodych dorosłych.
- Poczucie zagrożenia przestępczością wśród mieszkańców wybranego obszaru.
- Źródła wiedzy społeczeństwa o przestępczości.
- Media a postrzeganie zagrożenia przestępczością.
- Ocena bezpieczeństwa w przestrzeni publicznej.
- Społeczne postrzeganie wybranych zachowań ryzykownych.
Profilaktyka i zapobieganie
Możliwe tematy:
- Ocena działań profilaktycznych skierowanych do młodzieży.
- Rola edukacji w zapobieganiu wybranym zagrożeniom.
- Profilaktyka cyberprzemocy w środowisku szkolnym.
- Działania lokalne dotyczące zapobiegania przestępczości.
- Wiedza młodzieży na temat wybranych zagrożeń i sposobów reagowania.
Cyberprzestępczość i bezpieczeństwo cyfrowe
Przykładowe kierunki:
- Wiedza studentów na temat phishingu i oszustw internetowych.
- Zachowania użytkowników związane z ochroną kont internetowych.
- Doświadczenia młodych dorosłych związane z próbami oszustw internetowych.
- Źródła wiedzy o zagrożeniach cybernetycznych.
- Postrzeganie bezpieczeństwa danych osobowych w internecie.
- Cyberprzemoc z perspektywy wybranej grupy respondentów.
W takich badaniach trzeba precyzyjnie zdefiniować pojęcia. „Cyberprzestępczość” jest zbyt szerokim określeniem, jeśli narzędzie bada w praktyce tylko jedno konkretne zagrożenie.
Ofiary i poczucie bezpieczeństwa
Tematy mogą dotyczyć:
- obawy przed wiktymizacją;
- poczucia bezpieczeństwa;
- wiedzy o możliwościach uzyskania pomocy;
- postrzegania określonych zagrożeń;
- zachowań podejmowanych w celu zwiększenia bezpieczeństwa.
Przy zagadnieniach dotyczących doświadczeń przestępstwa należy szczególnie uważnie zaplanować kwestie etyczne i zakres zbieranych informacji.
Tematy kryminalistyczne
W przypadku kryminalistyki warto wcześniej sprawdzić dostęp do materiałów.
Możliwe kierunki teoretyczno-analityczne:
- znaczenie wybranego rodzaju śladów w postępowaniu;
- rozwój określonej techniki kryminalistycznej;
- wykorzystanie fotografii kryminalistycznej;
- identyfikacja osób na podstawie wybranych metod;
- dokumentowanie miejsca zdarzenia;
- wykorzystanie technologii cyfrowych w kryminalistyce;
- analiza sposobów zabezpieczania określonego rodzaju materiału.
Jak zawęzić temat?
SZEROKO: Cyberprzestępczość.
WĘŻEJ: Oszustwa internetowe.
BADAWCZO: Wiedza studentów na temat metod wykorzystywanych w oszustwach phishingowych.
Można następnie określić:
- badaną grupę;
- zakres wiedzy podlegający ocenie;
- źródła informacji respondentów;
- doświadczenia z próbami phishingu;
- deklarowane sposoby reagowania.
Przykładowy projekt badania
TEMAT: Wiedza studentów na temat phishingu.
CEL: Ocena wiedzy badanych studentów dotyczącej wybranych metod phishingu i sposobów reagowania.
PROBLEM GŁÓWNY: Jaki jest deklarowany poziom wiedzy badanych studentów na temat phishingu?
Problemy szczegółowe mogą dotyczyć:
- rozpoznawania wybranych prób oszustwa;
- źródeł wiedzy;
- wcześniejszych doświadczeń;
- deklarowanych sposobów reagowania.
To przykład pokazujący sposób zawężania tematu, a nie gotowa metodologia do wykorzystania bez dostosowania.
Checklista wyboru tematu
- Czy temat odpowiada kierunkowi?
- Czy pojęcia są wystarczająco precyzyjne?
- Czy mam dostęp do badanej grupy lub materiałów?
- Czy badanie można przeprowadzić zgodnie z zasadami etycznymi?
- Czy istnieje literatura naukowa dotycząca zagadnienia?
- Czy temat można zrealizować w dostępnym czasie?
- Czy wiem, jaki problem badawczy chcę rozwiązać?
Temat z kryminologii lub kryminalistyki powinien być możliwy do zrealizowania przy wykorzystaniu legalnie i realnie dostępnych materiałów. Dobre zawężenie zagadnienia pozwala uniknąć sytuacji, w której atrakcyjny tytuł wymaga danych niedostępnych dla autora pracy.